• Nest van de pimpelmees met acht jongen in een nestkastje in Boeschoten. De vogeltjes liggen prachtig gerangschikt in het nestje, zoals de wijzers van een klok. De zeldzaam mooie foto is gemaakt op 30 mei 2017 door Evert Hoegen uit Stroe. Deze foto getuigt ook van het goede broedseizoen, dit jaar, van de vogels die in nestkastjes broeden.

    Gerrit de Graaff
  • De pimpelmees heeft gekleurd pluis naar het nest gebracht. Evert Hoegen: ,,De pimpelmees is gek op kleur in zijn interieur.''

    Gerrit de Graaff
  • Aan elk nestkastje is een korfje aangebracht om te voorkomen dat de boommarter de jongen uit de opening rooft.

    Gerrit de Graaff
  • Na de koolmees is de pimpelmees (foto) de meest succesvolle broedvogel van de vogels die in nestkastjes broeden.

    Gerrit de Graaff

Vogelwerkgroep IVN beheert bijna 900 nestkastjes in de bossen

Zo ongemerkt is ieder voorjaar een groep natuurliefhebbers van de IVN-afdeling Barneveld bezig met het inventariseren van bijna 900 nestkastjes in verschillende natuurgebieden in de streek. De vogelwerkgroep Garderen/Kootwijk/Schaffelaar controleert de nestkastjes in de bossen van half april tot eind juni wekelijks. Dat gebeurt niet alleen omdat het leuk is, maar meer omdat de organisaties, onder andere Nivon en Sovon Nederland, graag inzicht wil krijgen hoe deze vogels reageren op de klimaatverandering. Beginnen de vogels die in nestkastjes nestelen echt eerder met broeden dan ongeveer twintig jaar geleden?

Gerrit de Graaff

De aanleiding van deze aflevering is de kring van jonge pimpelmeesjes in een nestkastje in het bosgebied Boeschoten. Zo'n mooie kring van vogeltjes krijg je zelden te zien. Ik kreeg de foto's toegestuurd van Evert Hoegen uit Stroe. Hij vertelde: ,,Vorig jaar ben ik met pensioen gegaan, dus ik heb nu wat meer vrije tijd gekregen om leuke dingen te gaan doen. Al jaren heb ik contact met Cor de Bruin, IVN gids uit Voorthuizen. Vanouds komen we allebei uit Garderen, we kennen elkaar dus al heel lang. Vaak hoorde ik Cor over zijn belevenissen bij het IVN en dat interesseerde mij ook. Ik loop de laatste tijd met hem mee op de ronde om de vogelstand in de nestkastjes te controleren. Prachtig werk en het is steeds weer een verrassing wat je tegen komt. De pimpelmees vind ik een beetje kunstzinnig. Het vogeltje is gek op een beetje kleur in het interieur van de nestkast.''

Het klinkt gek, maar de ervaring leert, wie eenmaal een seizoen bij de 'vogelwerkgroep nestkastjes controleren' heeft meegemaakt, gaat nooit meer weg. Je wordt nieuwsgierig naar wat er volgend jaar weer in de nestkasten broedt. Het resultaat is ieder jaar weer een verrassing. Het is nooit hetzelfde.

BROEDSEIZOEN 2016 De voormalige voorzitter van het IVN, Aart Mulder, coördineert de Vogelwerkgroep Garderen/Kootwijk/Schaffelaar. Ongeveer 25 leden van het IVN zijn in deze tijd van het jaar bezig met het wekelijks controleren van de nestkasten, verspreid over een groot gebied in de streek rond Barneveld. De nestkasten hangen tegenwoordig op ooghoogte aan de boom, dus geen gesleep meer met een ladder. Dat maakt het nalopen van de nestkasten een stuk aangenamer en bovendien maakt het niet uit of een nestkast hoog of laag in de boom hangt. Wandelaars worden nu uitgenodigd om ook eens in een nestkastje langs het bospad te kijken. Op die manier geef je het vertrouwen en zo worden nauwelijks nestkastjes vernield.

Aart Mulder: ,,Het broedseizoen vorig jaar (2016) was erg teleurstellend. Het koude voorjaar was verantwoordelijk voor het ontbreken van rupsen. De koolmezen zijn wel aan het leggen van eieren begonnen, weliswaar later dan voorgaande jaren, maar er werden minder eieren gelegd dan voorgaande jaren. Na het uitkomen van de eieren hadden de mezen moeite om voldoende voedsel te vinden, wat een groot aantal dode nestjongen tot gevolg had. De neergaande lijn vertoonde zich ook bij onze pimpelmezen. Het aantal jongen dat dood in de nesten werd aangetroffen was hoger, ook waarschijnlijk veroorzaakt door gebrek aan voedsel. Uit een intensief onderzoek van de Wageningen Universiteit blijkt dat onze broedvogels de vervroeging van de rupsenpiek niet bij kunnen houden, ondanks het feit dat ze ten opzichte van twintig jaar geleden gemiddeld drie weken eerder beginnen met het leggen van de eieren.'

VOORJAAR 2017 Het broedseizoen van de vogels die in nestkasten broeden is nog in volle gang, maar coördinator Aart Mulder kan nu al zeggen dat het resultaat een stuk beter is dan vorig jaar: grotere broedsels, weinig dode nestjongen en opmerkelijk veel mezen zijn daarna aan een tweede broedsel begonnen. We kunnen nu al spreken van een buitengewoon goed jaar voor de vogels die in de nestkasten broeden. De resultaten van het broedsucces zullen in de loop van het jaar worden gepubliceerd in het IVN-blad 'Natuurlijkerwijze'.